رایج‌ترین و کاربردی‌ترین مخفف‌ها در زبان ترکی استانبولی

اگر در حال یادگیری زبان ترکی استانبولی هستید، احتمالاً در پیام‌های دوستانه، شبکه‌های اجتماعی، سایت‌های ترکی، اخبار، فرم‌های اداری و حتی مکالمات روزمره با کلماتی کوتاه‌شده و مخفف‌هایی روبه‌رو شده‌اید که در نگاه اول ممکن است نامفهوم باشند.

شناخت مخفف‌های رایج در زبان ترکی استانبولی به شما کمک می‌کند پیام‌ها را سریع‌تر بخوانید، درک بهتری از محتوای اینترنتی داشته باشید و هنگام زندگی، تحصیل یا سفر به ترکیه راحت‌تر ارتباط برقرار کنید.

در این مطلب با تعدادی از رایج‌ترین و کاربردی‌ترین مخفف‌های ترکی استانبولی آشنا می‌شویم و برای هرکدام مثال‌هایی ساده ارائه می‌دهیم.

مخفف در زبان ترکی استانبولی چیست؟

در زبان ترکی نیز مانند فارسی و انگلیسی، بسیاری از عبارت‌ها در نوشتار به شکل کوتاه‌شده استفاده می‌شوند. بعضی از این مخفف‌ها رسمی هستند و در اسناد و متن‌های اداری دیده می‌شوند؛ برخی دیگر نیز مخصوص پیام‌رسان‌ها، شبکه‌های اجتماعی و گفت‌وگوهای غیررسمی هستند.

برای مثال:

örn. = örneğin = برای مثال

جمله:

Örn. bu kelimeyi cümlede kullanabilirsiniz.

یعنی:

«برای مثال، می‌توانید از این کلمه در جمله استفاده کنید.»

مهم‌ترین مخفف‌های رسمی ترکی استانبولی

۱. örn. — örneğin

معنی: برای مثال

یکی از مخفف‌های کاربردی در متن‌های آموزشی و نوشتاری است.

Örn.: Pazartesi günü dersimiz var.

ترجمه:

«برای مثال: روز دوشنبه کلاس داریم.»

۲. vb. — ve benzeri

معنی: و مانند آن / و غیره

این مخفف زمانی استفاده می‌شود که بخواهیم بگوییم موارد مشابه دیگری نیز وجود دارند.

Kitap, defter, kalem vb. getirmelisiniz.

ترجمه:

«باید کتاب، دفتر، خودکار و موارد مشابه را همراه داشته باشید.»

۳. vs. — ve saire

معنی: و غیره

در برخی متن‌ها برای اشاره به موارد ادامه‌دار استفاده می‌شود.

Film, müzik, spor vs. hakkında konuşmayı seviyorum.

ترجمه:

«من دوست دارم درباره فیلم، موسیقی، ورزش و غیره صحبت کنم.»

نکته: در ترکی امروزی ممکن است شکل‌های دیگری مانند vb. نیز برای مفهوم «و غیره» دیده شود.

۴. bkz. — bakınız

معنی: مراجعه کنید / نگاه کنید

این مخفف بیشتر در کتاب‌ها، مقالات، مطالب آموزشی و متون رسمی دیده می‌شود.

Detaylı bilgi için bkz. sayfa 25.

ترجمه:

«برای اطلاعات بیشتر به صفحه ۲۵ مراجعه کنید.»

۵. Dr. — Doktor

معنی: دکتر

مانند بسیاری از زبان‌ها، عنوان دکتر به صورت کوتاه‌شده نیز نوشته می‌شود.

Dr. Ahmet Yılmaz bugün hastanede.

ترجمه:

«دکتر احمد ییلماز امروز در بیمارستان است.»

۶. Prof. — Profesör

معنی: پروفسور / استاد دانشگاه

مثال:

Prof. Demir üniversitede ders veriyor.

ترجمه:

«پروفسور دمیر در دانشگاه تدریس می‌کند.»

۷. Doç. — Doçent

معنی: دانشیار

این عنوان دانشگاهی در ترکیه بسیار رایج است.

Doç. Dr. Ayşe Kaya konferansa katıldı.

ترجمه:

«دانشیار دکتر عایشه کایا در کنفرانس شرکت کرد.»

۸. Uzm. — Uzman

معنی: متخصص

این شکل را ممکن است در عناوین شغلی و حرفه‌ای مشاهده کنید.

Uzm. Dr.

یعنی:

«پزشک متخصص»

مخفف‌های مربوط به زمان و تاریخ

یادگیری این دسته برای زبان‌آموزانی که قصد سفر یا زندگی در ترکیه را دارند بسیار مفید است.

۹. yy. — yüzyıl

معنی: قرن

مثال:

21. yy. teknolojisi

یعنی:

«فناوری قرن بیست‌ویکم»

۱۰. MÖ — Milattan Önce

معنی: پیش از میلاد

مثال:

MÖ 500

یعنی:

«۵۰۰ سال پیش از میلاد»

۱۱. MS — Milattan Sonra

معنی: پس از میلاد

مثال:

MS 1453

یعنی:

«سال ۱۴۵۳ میلادی»

۱۲. dk. — dakika

معنی: دقیقه

مثال:

10 dk. sonra görüşürüz.

ترجمه:

«۱۰ دقیقه دیگر همدیگر را می‌بینیم.»

۱۳. sn. — saniye

معنی: ثانیه

مثال:

Birkaç sn. bekleyin.

ترجمه:

«چند ثانیه صبر کنید.»

۱۴. sa. — saat

معنی: ساعت

در بعضی نوشته‌ها برای کوتاه کردن واژه ساعت از این شکل استفاده می‌شود.

2 sa. sonra

یعنی:

«۲ ساعت بعد»

مخفف‌های بسیار رایج در پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی

در مکالمات آنلاین، ترکی استانبولی مانند بسیاری از زبان‌های دیگر شکل‌های کوتاه و غیررسمی زیادی دارد.

۱۵. tşk — teşekkür

معنی: ممنون / تشکر

این شکل بیشتر در پیام‌های غیررسمی دیده می‌شود.

Tşk 😊

یعنی:

«ممنون 😊»

شکل کامل:

Teşekkür ederim.

۱۶. mrb — merhaba

معنی: سلام

در پیام‌های دوستانه ممکن است افراد برای سرعت بیشتر از mrb استفاده کنند.

Mrb, nasılsın?

ترجمه:

«سلام، چطوری؟»

البته در نوشتار استاندارد بهتر است شکل کامل Merhaba را بنویسید.

۱۷. slm — selam

معنی: سلام

یک شکل بسیار غیررسمی و کوتاه‌شده در پیام‌هاست.

Slm, bugün müsait misin?

ترجمه:

«سلام، امروز وقت داری؟»

۱۸. nbr — ne haber?

معنی: چه خبر؟

این مخفف در گفت‌وگوهای آنلاین و دوستانه کاربرد دارد.

Nbr?

یعنی:

«چه خبر؟»

یا:

«چطوری؟»

۱۹. tmm — tamam

معنی: باشه / اوکی

در چت‌ها ممکن است به جای Tamam از tmm استفاده شود.

Tmm, saat 8’de görüşürüz.

ترجمه:

«باشه، ساعت ۸ می‌بینمت.»

۲۰. slm nbr?

ترکیب دو شکل کوتاه‌شده:

slm = selam

nbr = ne haber?

بنابراین:

Slm nbr?

یعنی:

«سلام، چه خبر؟»

این نوع نوشتار بیشتر مناسب مکالمه‌های دوستانه است و نباید آن را با نوشتار رسمی اشتباه گرفت.

مخفف‌های مربوط به اینترنت و فناوری در ترکیه

بسیاری از مخفف‌هایی که کاربران ترکیه در فضای دیجیتال استفاده می‌کنند، همان مخفف‌های بین‌المللی هستند.

۲۱. İnternet — İnternet

کلمه اینترنت در ترکی نیز به شکل İnternet نوشته می‌شود و گاهی در عبارات مختلف با واژه‌های کوتاه‌شده ترکیب می‌شود.

۲۲. SMS — Kısa Mesaj Servisi

SMS همان پیام کوتاه است.

مثال:

Bana SMS gönder.

ترجمه:

«برای من پیامک بفرست.»

۲۳. DM — Direct Message

معنی: پیام مستقیم

در شبکه‌های اجتماعی بسیار رایج است.

Bana DM’den yaz.

ترجمه:

«از طریق دایرکت برای من پیام بفرست.»

۲۴. CV — Özgeçmiş

معنی: رزومه

در ترکیه نیز عبارت CV در موقعیت‌های کاری و استخدامی بسیار رایج است.

CV’nizi e-posta ile gönderebilirsiniz.

ترجمه:

«می‌توانید رزومه خود را از طریق ایمیل ارسال کنید.»

۲۵. e-posta

معنی: ایمیل

در ترکی استانبولی برای ایمیل معمولاً e-posta گفته می‌شود.

مثال:

Bana e-posta gönderir misiniz?

ترجمه:

«لطفاً برای من ایمیل ارسال می‌کنید؟»

مخفف‌های مهم برای زبان‌آموزان و دانشجویان

اگر برای تحصیل در ترکیه برنامه‌ریزی می‌کنید، بهتر است با برخی از مخفف‌های آموزشی و دانشگاهی نیز آشنا باشید.

۲۶. üniv. — üniversite

معنی: دانشگاه

ممکن است در برخی فهرست‌ها یا نوشته‌های کوتاه با شکل üniv. مواجه شوید.

مثال:

İstanbul Üniv.

یعنی:

«دانشگاه استانبول»

۲۷. öğr. — öğrenci / öğretmen

این مخفف بسته به متن می‌تواند به واژه‌هایی مانند öğrenci یا öğretmen مربوط باشد؛ بنابراین باید از جمله و زمینه برای تشخیص معنای دقیق استفاده کرد.

به همین دلیل هنگام خواندن فرم‌ها یا اسناد، صرفاً بر اساس خود مخفف تصمیم نگیرید.

مخفف‌های مربوط به سازمان‌ها و نهادهای ترکیه

در ترکیه نام سازمان‌ها و مؤسسات نیز اغلب به صورت حروف اختصاری نوشته می‌شود.

۲۸. T.C. — Türkiye Cumhuriyeti

معنی: جمهوری ترکیه

این عبارت را در اسناد رسمی، مدارک و نوشته‌های اداری ترکیه بسیار مشاهده خواهید کرد.

مثال:

T.C. Kimlik No

یعنی:

«شماره شناسایی جمهوری ترکیه»

۲۹. TCMB — Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası

معنی: بانک مرکزی جمهوری ترکیه

این مخفف را در اخبار اقتصادی و مطالب مالی مشاهده می‌کنید.

۳۰. THY — Türk Hava Yolları

معنی: خطوط هوایی ترکیش

این نام اختصاری را در زمینه سفر، پرواز و اخبار مربوط به حمل‌ونقل هوایی زیاد خواهید دید.

۳۱. TCDD — Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları

معنی: راه‌آهن دولتی جمهوری ترکیه

این مخفف در موضوعات مربوط به قطار و حمل‌ونقل ریلی کاربرد دارد.

۳۲. TRT — Türkiye Radyo Televizyon Kurumu

معنی: سازمان رادیو و تلویزیون ترکیه

TRT یکی از معروف‌ترین نام‌های اختصاری در رسانه‌های ترکیه است.

مثال:

TRT Haber

یعنی:

«شبکه خبری TRT»

چند مخفف مهم دیگر که بهتر است بدانید

مخفف	عبارت کامل	معنی فارسی
örn.	örneğin	برای مثال
vb.	ve benzeri	و مانند آن
bkz.	bakınız	مراجعه کنید
yy.	yüzyıl	قرن
dk.	dakika	دقیقه
sn.	saniye	ثانیه
MÖ	Milattan Önce	پیش از میلاد
MS	Milattan Sonra	پس از میلاد
Dr.	Doktor	دکتر
Prof.	Profesör	پروفسور
Doç.	Doçent	دانشیار
T.C.	Türkiye Cumhuriyeti	جمهوری ترکیه
THY	Türk Hava Yolları	خطوط هوایی ترکیش
TRT	Türkiye Radyo Televizyon Kurumu	سازمان رادیو و تلویزیون ترکیه
SMS	Kısa Mesaj Servisi	پیام کوتاه
DM	Direct Message	پیام مستقیم
CV	Özgeçmiş	رزومه
mrb	merhaba	سلام
slm	selam	سلام
nbr	ne haber?	چه خبر؟
tmm	tamam	باشه
tşk	teşekkür	ممنون

نکته مهم درباره مخفف‌های چتی ترکی استانبولی

مخفف‌هایی مانند mrb، slm، nbr، tmm و tşk بیشتر در پیامک، چت و گفت‌وگوهای دوستانه کاربرد دارند.

بنابراین اگر در حال نوشتن ایمیل کاری، نامه اداری، درخواست دانشگاه یا یک متن رسمی هستید، بهتر است از شکل کامل کلمات استفاده کنید.

برای مثال:

❌ mrb, nbr?

در مکالمه رسمی بهتر است بنویسید:

✅ Merhaba, nasılsınız?

یعنی:

«سلام، حال شما چطور است؟»

همین تفاوت کوچک می‌تواند نشان دهد که زبان‌آموز تا چه اندازه با سطح رسمی و غیررسمی زبان ترکی استانبولی آشناست.

تمرین اول؛ معنی مخفف‌ها را پیدا کنید

معنی مخفف‌های زیر را بنویسید:

örn.
bkz.
vb.
dk.
sn.
mrb
nbr
tmm
T.C.
THY

پاسخ‌ها

örneğin = برای مثال
bakınız = مراجعه کنید
ve benzeri = و مانند آن
dakika = دقیقه
saniye = ثانیه
merhaba = سلام
ne haber? = چه خبر؟
tamam = باشه
Türkiye Cumhuriyeti = جمهوری ترکیه
Türk Hava Yolları = خطوط هوایی ترکیش

تمرین دوم؛ جای خالی را کامل کنید

مخفف مناسب را انتخاب کنید:

(mrb – tmm – nbr – dk. – bkz.)

۱.

_____ , nasılsın?

۲.

_____ sonra seni arayacağım.

۳.

_____ , saat 7’de buluşalım.

۴.

Detaylar için _____ sayfa 10.

۵.

_____?

پاسخ:

Mrb, nasılsın?
dk. sonra seni arayacağım.
Tmm, saat 7’de buluşalım.
Detaylar için bkz. sayfa 10.
Nbr?

تمرین سوم؛ یک گفت‌وگوی کوتاه بسازید

با استفاده از حداقل سه مورد از مخفف‌های زیر یک گفت‌وگوی کوتاه ترکی بنویسید:

mrb – slm – nbr – tmm – tşk

نمونه:

A: Slm! Nbr?
B: İyiyim, tşk. Sen?
A: Ben de iyiyim.
B: Tmm, sonra görüşürüz.

ترجمه:

الف: سلام! چه خبر؟
ب: خوبم، ممنون. تو چطور؟
الف: من هم خوبم.
ب: باشه، بعداً می‌بینمت.

چرا یادگیری مخفف‌های ترکی استانبولی مهم است؟

یادگیری زبان فقط به حفظ لغات کتاب درسی محدود نمی‌شود. اگر می‌خواهید ترکی استانبولی را در سطح کاربردی یاد بگیرید، باید بتوانید زبان واقعی مردم را نیز در محیط‌های مختلف درک کنید.

شناخت مخفف‌ها به شما کمک می‌کند:

پیام‌های ترکی را سریع‌تر بخوانید.
محتوای شبکه‌های اجتماعی را بهتر درک کنید.
پیام‌های دوستانه را راحت‌تر متوجه شوید.
فرم‌ها و متون اداری را بهتر بخوانید.
اخبار و مطالب اینترنتی ترکی را راحت‌تر دنبال کنید.
هنگام سفر یا زندگی در ترکیه ارتباط مؤثرتری داشته باشید.
تفاوت زبان رسمی و محاوره‌ای را بهتر تشخیص دهید.

جمع‌بندی

مخفف‌های زبان ترکی استانبولی بخش کوچکی اما بسیار کاربردی از زبان روزمره هستند. از örn.، vb. و bkz. در متون نوشتاری گرفته تا mrb، nbr، tmm و tşk در پیام‌های دوستانه، آشنایی با این عبارت‌ها باعث می‌شود زبان ترکی را طبیعی‌تر و سریع‌تر درک کنید.

البته توجه داشته باشید که همه مخفف‌ها برای همه موقعیت‌ها مناسب نیستند. به‌خصوص در نامه‌های رسمی، ایمیل‌های کاری، مکاتبات دانشگاهی و اسناد اداری، بهتر است از واژه‌ها و عبارت‌های کامل و استاندارد استفاده کنید.

اگر هدف شما یادگیری ترکی استانبولی برای سفر، کار، تحصیل، مهاجرت یا مکالمه روزمره است، بهتر است در کنار گرامر و واژگان، با زبان محاوره‌ای، اصطلاحات رایج و شیوه واقعی ارتباط مردم ترکیه نیز آشنا شوید.

آموزشگاه سخن سرایان بهترین آموزشگاه زبان اصفهان برای یادگیری زبان‌های روز دنیا با تمرکز بر آموزش کاربردی زبان می‌تواند مسیر یادگیری زبان‌های مختلف را برای زبان‌آموزانی که به دنبال تقویت مهارت‌های ارتباطی و استفاده عملی از زبان هستند، هدفمندتر کند.

مجله خبری آموزشگاه سخن سرایان اصفهانآموزش زبان و مکالمه انگلیسی اعزام دانشجو بورس تحصیلی آیلتس IELTS زبان ایتالیایی فرانسه آلمانی هلندی ترکی استانبولی در اصفهان

بهترین کشورهای جهان برای مهاجرت کودکان

چرا یادگیری زبان انگلیسی اهمیت زیادی دارد؟

آموزش جملات و اصطلاحات انگلیسی برای خرید لوازم آرایشی و بهداشتی در سفر

پرکاربردترین واژگان مربوط به زمان، ساعت و روزهای هفته به زبان روسی + مثال و تمرین

اسامی مکان‌های پرکاربرد به زبان ایتالیایی؛ آموزش واژگان با مثال و تمرین

رایج‌ترین و کاربردی‌ترین مخفف‌ها در زبان ترکی استانبولی

رایج‌ترین و کاربردی‌ترین مخفف‌ها در زبان انگلیسی؛ آموزش با مثال و تمرین

کلمات کاربردی سوپرمارکت به زبان چینی؛ آموزش واژگان و جملات ضروری با مثال و تمرین

کلمات کاربردی سوپرمارکت به زبان ایتالیایی؛ واژگان، مثال و تمرین

نام وسایل و ابزار کار به زبان فرانسه؛ آموزش واژگان کاربردی با مثال و تمرین

چند فریزال ورب رایج و کاربردی در زبان آلمانی همراه با مثال و تمرین

چند فریزال ورب رایج و کاربردی با فعل Bring در زبان انگلیسی همراه با مثال و تمرین

وقتی می‌خوای ایتالیایی درباره موسیقی حرف بزنی اینا رو بلد باش

وقتی می‌خوای انگلیسی درباره موسیقی حرف بزنی، اینا رو بلد باش